Propriocepcja w rehabilitacji czyli trening czucia głębokiego

Propriocepcja to trening koordynacji, który można wykorzystać w rehabilitacji - głównie po urazach. Polega na wypracowaniu zmysłów poczucia własnego ciała w przestrzeni. Ćwiczenia nie tylko poprawiają ogólną sprawność fizyczną, ale wpływają na zwinność i oczywiście koordynację ruchową.

Propriocepcja jest wykorzystywana w rehabilitacji po urazach. Poprawia czucie głębokie, dzięki któremu człowiek ma świadomość, gdzie są umiejscowione poszczególne części jego ciała w danym momencie. W ten sposób może korygować sylwetkę, dopasowując ją do bieżących warunków zewnętrznych np. nachylenia powierzchni itp.

Propriocepcja - jak ćwiczyć?

Trening czucia głębokiego można wykonywać z taśmami do ćwiczeń Thera Band. Mogą pomóc zarówno w poprawie koordynacji rąk, jak i nóg. Dobre efekty dają też zestawy ruchów z użyciem dużej piłki gimnastycznej, tym bardziej, że ćwiczenia nie są trudne i mogą je wykonywać zarówno dzieci, jak i dorośli.

Wystarczy usiąść na piłce i naprzemiennie unosić stopy lub wykonać rolowanie miednicy. Inne ćwiczenie wymaga położenia się na piłce i równoczesnego unoszenia np. lewej ręki z prawą nogą lub unoszenie rąk wraz z ich zgięciem i wyprostowaniem. Piłkę można też umieścić między plecami, a ścianą i pilnując aby nie spadła, wykonywać ćwiczenia. Do ćwiczeń propriocepcji zalicza się również chodzenie z woreczkiem na głowie w ten sposób, aby nie spadł on na ziemię - dokładnie to samo ćwiczenie, o którego wykonanie często prosi się dzieci z tendencją do garbienia się. Dzieci zachęca się do ćwiczeń również przez zabawę, np. skakanie na trampolinie, które bardzo poprawia koordynację, zwinność i ogólną kondycję fizyczną.

Proprioceptory są angażowane przy wszelkich ruchach mięśni, stawów i więzadeł.

Dlaczego czucie głębokie jest tak ważne?

U osób, które mają zaburzoną propriocepcję, system nerwowy nie przekazuje właściwie informacji - bodźce są zbyt intensywne lub docierają do mózgu za wolno. W takich sytuacjach dochodzi do niewłaściwej koordynacji ruchowej, a przez to np. utraty równowagi. U osób u których zanikają wzorce ruchowe, może dojść do upośledzenia wykonywania podstawowych czynności m.in. chodzenia, wchodzenia po schodach, chwytania przedmiotów.

Właściwe czucie głębokie jest podstawą koordynacji ruchowo-wzrokowej. Jest jednak wiele przyczyn, z których mogą wynikać nieprawidłowości w jego pracy np.:

• uszkodzenia spowodowane urazami m.in.: mięśni, kości, więzadeł oraz stawów, które upośledzają funkcjonowanie nerwów;
• urazy w obrębie mózgu i móżdżku - również guzy mózgu;

Diagnostyka opiera się na zadaniu osobie z podejrzeniem uszkodzenia propriocepcji, wykonania określonych ruchów i opisania ich np. zachowania równowagi na różnym podłożu lub opisania wysokości podnoszenia kończyny czy kąta jej zgięcia w stawie.