Efekty zastosowania ortez stawu kolanowego u pacjentów po rekonstrukcji ACL (więzadeł krzyżowych przednich).

Badania dotyczące zastosowania zaopatrzenia ortotycznego w procesie rehabilitacji po operacjach stawu kolanowego pokazały zróżnicowane wyniki. Przeprowadzone badanie na 54 pacjentach po rekonstrukcji więzadeł ACL wykazało przy założonej ortezie znaczne korzyści kliniczne, takie jak zwiększenie siły i potencjału mięśniowego oraz lepszą wydajność podczas uprawniania sportu.

Pomiary efektywności ortez wykazały jednak sprzeczne wyniki. Badania laboratoryjne dowiodły pozytywne efekty zarówno biomechaniczne jak i sensomotoryczne, w tym zwiększenie odczucia odpowiedniej pozycji kąta zgięcia w stawie kolanowym, lepsze wyczucie równowagi oraz lepszą stabilność stawu. Mimo to, kliniczne korzyści noszenia ortezy nie są do końca oczywiste.
Pacjenci po przebytym zerwaniu i rekonstrukcji więzadeł ACL cierpią na tak zwany częściowy niedowład funkcjonalny mięśnia czworogłowego, spowodowany brakiem przewodnictwa bodźców z mechanoreceptorów w uszkodzonym więzadle krzyżowym, powodując obniżenie aktywności motoneuronu-γ. Dlatego też celem tego badania było znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy orteza na staw kolanowy pomaga przywrócić funkcje ruchowe pacjentom po operacyjnej rekonstrukcji więzadeł ACL..

METODY:
W badaniu efektywności stosowania ortezy (Genu Direxa Stable Long firmy Otto Bock) na staw kolanowy w pięć lat po rekonstrukcji więzadeł ACL wzięło udział 54 pacjentów. Testowano wydajność i siłę mięśni w prostym skoku obunóż oraz następującym (reaktywnym) skoku na maksymalną wysokość. Oba ćwiczenia przeprowadzone były z użyciem i bez użycia ortezy.
Parametry biomechaniczne: maksymalna wysokość środka masy (wysokość skoku), maksymalna wartość siły mięśniowej (kN), potencjał (wydajność) siły mięśniowej (kW), oraz szybkość skoku (m/s) mierzone były za pomocą urządzenia Leonardo Mechanograph® GRFP. Siła i wydajność mięśniowa obliczone zostały oddzielnie na prawą i lewą nogę. Ponadto, w celu obliczenia wskaźnika przydatności Esslingen Fitness Index, maksymalna wydajność została znormalizowana do ciężaru ciała (kg) oraz wieku (lata). Analizy statystyczne wykonane zostały na podstawie średnich wartości i standardowych odchyleń za pomocą prób testowych t-test dopasowanych próbek.

WYNIKI:
Prosty skok obunóż: podczas nałożonej ortezy na kolano, kobiety charakteryzował znaczny wzrost maksymalnej siły w obu kończynach, wzrost siły osiągniętej (wytworzonej) przez chorą kończynę, oraz maksymalną siłę znormalizowaną do ciężaru ciała (kN/kg), w porównaniu do skoku wykonanego bez ortezy. U mężczyzn zaobserwowano znaczny wzrost maksymalnej siły w obu kończynach, wzrost maksymalnej siły osiągniętej zarówno przez chorą kończynę jak i kończynę zdrową oraz maksymalną siłę znormalizowaną do ciężaru ciała podczas skoku w ortezie. Skok reaktywny na maksymalną wysokość z nałożoną ortezą: u kobiet wykazano znaczny wzrost szybkości skoku, maksymalną wydajność w obu kończynach, wydajność osiągniętą przez zdrową kończynę, maksymalną wydajność znormalizowaną do ciężaru ciała, oraz wskaźnika przydatności Esslingen. U mężczyzn z nałożoną ortezą, wykazano znaczny wzrost szybkości skoku, wzrost wysokości skoku, maksymalną wydajność w obu kończynach, wydajność osiągniętą przez chorą i zdrową kończynę, maksymalną wydajność znormalizowaną do ciężaru ciała, oraz wskaźnika przydatności Esslingen.

WNIOSKI:
RW Wright w swojej publikacji nie znalazł znaczących różnic w wynikach długotrwałych badań u pacjentów używających oraz nie używających ortez po operacyjnej rekonstrukcji więzadeł ACL. Natomiast inne badania wykazały pozytywne efekty sensomotoryczne używania ortez na staw kolanowy. Badania te wykazały poprawę kontroli nad ruchami sensomotorycznymi dzięki użyciu ortezy stawu kolanowego z dodatkowymi korzyściami klinicznymi, takimi jak zwiększenie siły i potencjału mięśniowego oraz lepszej wydajności podczas uprawniania sportu. Z perspektywy sensomotorycznej korzyści wynikłe z używania ortezy wydają się bardziej wyraźne i stawiają wysokie wymagania dla uzyskania zamierzonego wzorca ruchowego. Mimo to, mechanizm działania ortezy miękkiej pozostaje niejasny. Efekt neurofizjologiczny wywieranego nacisku, przykrycie znacznego obszaru skóry, oraz połączenie obydwu tych czynników, wymaga przeprowadzenia dalszych badań w przyszłości. Nawet jeśli dokładny mechanizm działania ortez miękkich pozostaje jeszcze do wyjaśnienia, ortezy takie mogą być wykorzystane do wspomagania aktywności sportowej u pacjentów po operacji rekonstrukcji więzadeł.

„Materiały informacyjne zostały wykorzystane za zgodą firmy Otto Bock Polska”