Gdy kontuzja rzuca na kolana… Rodzaje stabilizatorów, jak wybrać stabilizator kolanowy?

Potencjalne urazy i dysfunkcje w obrębie stawu kolanowego można by długo wymieniać. W ich leczeniu bardzo dobrze sprawdzają się stabilizatory, nazywane także ortezami, których oferta jest obecnie bardzo szeroka.

Mnogość dostępnych na rynku rozwiązań tego typu to z jednej strony atut (pozwala optymalnie dopasować stabilizator do rodzaju i stopnia kontuzji bądź schorzenia), z drugiej jednak powoduje bardzo duże rozterki przy ich wyborze. Na co zwrócić uwagę, wybierając stabilizator kolanowy?

Opaska bezszwowa – na lekkie nadwyrężenia

Opaska bezszwowa to najprostszy rodzaj stabilizatora, wykonywany z rozciągliwej materiału (zwykle nie powodującej podrażnień skóry dzianiny), który umożliwia dopasowanie opaski do nogi i sprawia, że nie zmienia ona położenia nawet przy intensywnym ruchu.

Opaski są zazwyczaj zakładane przez stopę (wciągane). Stosuje się je przede wszystkim w celu utrzymania odpowiedniej temperatury w okolicy stawu kolanowego oraz jego ochrony przez ewentualnymi urazami z zewnątrz.

Wskazania:

• lekkie nadwyrężenia, skręcenia lub naciągnięcia ścięgien,
• wspomaganie leczenia chorób zwyrodnieniowo-reumatycznych,
• profilaktycznie, podczas aktywności wiążących się z intensywnym wysiłkiem fizycznym.

Ściągacz – w profilaktyce i rehabilitacji

Ściągacz powstaje z elastycznych materiałów syntetycznych, takich jak lycra, nylon, neopren. Ściągacz stabilizuje oraz zmniejsza obciążenie wywierane na staw. Ponadto, zapewnia mu odpowiedni komfort cieplny. Ściągacz może być zakładany przez stopę lub również (rzadziej) bezpośrednio na kolano i zapinany na rzep.

Niektóre modele ściągaczy posiadają specjalnie wzmocnienia i otwór na rzepkę, jednak mogą być też one całkowicie zabudowane.

Wskazania:

• rehabilitacja po przebytych urazach w obrębie stawu kolanowego,
• profilaktycznie, podczas aktywności wiążących się z intensywnym wysiłkiem fizycznym,
• niewielka niestabilność stawu.

Stabilizatory siatkowe – stłuczenia, złamania

Stabilizator siatkowy wykonany jest zwykle z materiału o siatkowym splocie z taśmami samoszczepnymi wzmacniającymi staw i chroniącymi go przed nadmiernymi przeciążeniami.

Zaletą stabilizatora siatkowego jest doskonała przewiewność i wentylacja. Zakłada się go w przypadku mocnego bólu i obrzęku powstałego w wyniku kontuzji. Nie utrudnia on zginania nogi, łagodzi ból, a także przyspiesza leczenie po kontuzji.

Wskazania:

• osłabienie aparatu więzadłowego,
• stłuczenia,
• złamania oraz inne obrażenia powstałe w okolicy kolana o umiarkowanym nasileniu.

Stabilizatory półsztywne – zmiany zwyrodnieniowe, uszkodzenie więzadeł

Stabilizator półsztywny (półelastyczny) produkowany jest z przepuszczających powietrze i zapobiegających osiadaniu wilgoci na powierzchni skóry materiałów syntetycznych takich neopren, który dodatkowo zapewnia komfort cieplny.

Stabilizatory półsztywne posiadają elementy usztywniające, takie jak fiszbiny, sprężyny, pręty czy też szyny boczne. Stabilizatory tego typu czasami wyposażone są w zawiasy, często specjalnie wzmocnienia i otwór na rzepkę, a także pasy, pozwalające dopasować je do nogi.

Wskazania:

• stabilizacja stawu po uszkodzeniach łąkotek, więzadeł, skręceniu lub podwichnięciu,
• częściowe uszkodzenia więzadeł,
• zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe,
• RZS, czyli reumatoidalne zapalenie stawów.

Stabilizatory sztywne – poważne urazy, ciężka niestabilność stawów

Stabilizator sztywny – najbardziej zaawansowany technologicznie (a co za tym idzie – najdroższy) rodzaj stabilizatorów. Produkowane są ze stopów aluminium, włókna węglowego bądź szklanego, magnezu czy kevlaru.

Stabilizatory sztywne zazwyczaj posiadają dodatkowe elementy usztywniające konstrukcję typu szyna. Montowane w nich są też zegary, które w łatwy i szybki sposób umożliwiają regulację kątów zgięcia oraz wyprostu ortezy. Niektóre posiadają opcję regulacji długości.

Wskazania:

• ciężka lub/i całkowita niestabilność stawu,
• rehabilitacja długoterminowa,
• ciężkie (pełne) uszkodzenia więzadeł pobocznych oraz więzadła krzyżowego tylnego (MCL, LCL, ACL),
• urazy łąkotek,
• po zabiegach operacyjnych więzadeł, chrząstki, rzepki czy łąkotek,
• szpotawość, koślawość.

Stabilizatory sztywne i elastyczne – zastosowanie

Podsumowując, stabilizatory elastyczne (takie jak opaska czy ściągacz) oraz półelastyczne nie wyłączają pracy mięśni i zapewniają ruchomość stawu, a co za tym idzie umożliwiają aktywność fizyczną, co nie zawsze jest wskazane.

Dzięki stabilizatorom sztywnym (będącym zamiennikiem gipsu) staw ma niewątpliwie więcej wsparcia oraz stabilizacji. Niektóre pozwalają na ruch w wyznaczonym (kontrolowanym) zakresie i określonej płaszczyźnie, inne maksymalnie ograniczają mobilność stawu, co jest zalecane na przykład po poważnym urazie lub zabiegu operacyjnym.