Infekcje intymne

Jedną z najczęstszych kobiecych przypadłości są infekcje intymne, które dotykają ponad połowę kobiet, powodując znaczny dyskomfort w życiu codziennym. Dlaczego nie wolno ich ignorować? 

Przyczyny

Na zakażenie narażone są najbardziej te kobiety, u których – z różnych względów - zachwiana zostaje równowaga bakteryjna pochwy. Dzieje się tak w przypadku antybiotykoterapii, osłabienia układu odpornościowego, spowodowanego ciążą i połogiem, a także w czasie menopauzy – ze względu na spadek poziomu estrogenu.

Rozwojowi infekcji sprzyjać też może: zbyt intensywne życie seksualne (dochodzi do otarć, które mogą dać początek infekcjom), a także stosowanie tabletek antykoncepcyjnych (zaburzają poziom estrogenów w organizmie). Podobnie jak niewłaściwe nawyki higieniczne, nieodpowiednie kosmetyki do higieny intymnej, niewłaściwa dieta, stres i choroby (np. cukrzyca).

Ryzyko zakażenie nie jest związane z wiekiem, choć z pewnością szczególną ostrożność kobiety powinny zachować m.in. w trakcie miesiączki, inne w czasie ciąży czy menopauzy. Zwiększona skłonność do zakażeń może sygnalizować, że pacjentka ma cukrzycę lub niedoczynność tarczycy, do zakażenia może dojść np. podczas kąpieli w basenie, przy korzystaniu z toalety czy uprawianiu seksu.

Pieczenie i swędzenie

Odczuwalnym sygnałem zakażenia jest zwykle pieczenie, szczypanie i swędzenie okolic intymnych. Później pojawia się ból w dole brzucha, obrzęk i zaczerwienienie warg sromowych oraz wydzielina na bieliźnie. Niekiedy, po paru dniach, rozwija się także zapalenie pęcherza, któremu zwykle towarzyszy ból, częstomocz i pieczenie przy oddawaniu moczu.

W zależności od czynnika wywołującego infekcję, zakażenia pochwy dzielimy na:

• grzybicze,
• bakteryjne,
• mieszane,
• zakażenia rzęsistkiem pochwowym.

Jednak nie jesteśmy w stanie samodzielnie stwierdzić, co stanowi faktyczną przyczynę choroby – namnożone bakterie chorobotwórcze czy grzyby (tym bardziej, że oba rodzaje zakażeń mogą występować jednocześnie).

Infekcja grzybicza

Nazywana bywa drożdżycą i kandydozą. Wywołuje ją kilka rodzajów grzybów. Grzyby te występują na skórze i błonach śluzowych. Problemy pojawiają się jednak, gdy spada odporność organizmu, a grzyby namnażają się. Zakażeniom grzybiczym sprzyja stosowanie antybiotyków, noszenie ciasnej i syntetycznej bielizny, a także obcisłych dżinsów, co powoduje przegrzanie okolic intymnych i nadmierną ich wilgotność, a to stanowi środowisko dla rozwoju grzybów. Chorobą można zarazić się też na basenie, w saunie czy szatni fitness klubu, a także używając ręcznika czy przyborów toaletowych osoby zakażonej. Grzybica częściej dokucza osobom chorym na cukrzycę i kobietom w ciąży.

Głównym objawem jest dokuczliwy świąd albo pieczenie okolic intymnych, bolesność przy oddawaniu moczu lub współżyciu płciowym. Wargi sromowe są zaczerwienione i obrzęknięte, pojawiają upławy. W leczeniu grzybicy stosuje się leki przeciwgrzybicze, taka terapia trwa od kilku dni do 2 tygodni. W przypadku współżycia, leczyć powinien się także parter.

Bakteryjne zakażenie pochwy

Infekcję wywołują różne szczepy bakterii beztlenowych, które występują w prawidłowej mikroflorze pochwy. Do ich szybkiego rozmnożenia dochodzi, gdy następuje nagły spadek odporności organizmu (np. na skutek stresu). Zachorowaniom sprzyja też posiadanie wielu partnerów seksualnych, stosowanie antybiotyków, irygacje pochwy, zmiany hormonalne związane z menopauzą, ciąża, niedostateczna higiena okolic intymnych. Objawami, świadczącymi o infekcji może być świąd i pieczenie okolic intymnych oraz biaława i wodnista wydzielina z pochwy. Należy jednak pamiętać, że u ponad połowy kobiet nie występują żadne dolegliwości.

Rozpoznanie bakteryjnego zakażenia pochwy musi być poprzedzone dokładnymi badaniami (należy wykonać m.in. test oceniający pH, badanie mikroskopowe). W leczeniu stosuje się antybiotyki, a kuracja trwa zwykle do 7 dni. Nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej, nie należy jej przerywać. Zaniedbanie leczenia może powodować komplikacje, np. przewlekłe zapalenie pochwy, zapalenie przydatków lub błony śluzowej macicy. Infekcji nie wolno ignorować w ciąży, ponieważ może to grozić przedwczesnym porodem.

Rzęsistkowica

Przyczyną rzęsistkowicy jest pierwotniak – rzęsistek pochwowy którym można zarazić się podczas współżycia (bez użycia prezerwatywy) z osobą chorą, ale także używając wspólnych ręczników, przyborów do mycia, a także korzystając z publicznych toalet, saun i basenów. Typowym objawem rzęsistkowicy jest obfita wydzielina z pochwy, której zwykle towarzyszy świąd i podrażnienie okolic intymnych oraz bolesność podczas współżycia. Ginekolog, przed postawieniem diagnozy, pobiera wymaz z pochwy, a niekiedy kieruje także na dodatkowe badania moczu. Leczenie antybiotykami trwa około tygodnia. Leczeniu poddawany jest także partner, nawet jeżeli nie ma objawów. Nieleczona, rzęsistkowica bo może powodować różne powikłania (np. przewlekłe zapalenie pochwy, zapalenie pęcherza, a nawet niepłodność.

Do najczęściej występujących rodzajów infekcji, wywołanych współżyciem płciowym, należą: chlamydioza i opryszczka narządów płciowych.

Chlamydioza

Bakterią, wywołującą chlamydiozę można zarazić się w trakcie współżycia płciowego bez zabezpieczenia. Im większa liczba partnerów seksualnych, tym większe ryzyko wystąpienia infekcji. Najczęściej choroba przebiega bez dolegliwości. Czasem występują nietypowe upławy lub pieczenie podczas oddawania moczu. Jeśli infekcja rozprzestrzenia się mogą występować bóle podbrzusza w trakcie współżycia lub krwawienia między miesiączkami.

Lekarz przed postawieniem diagnoz pobiera się wymaz z szyjki macicy. Chlamydiozę leczy się antybiotykami. Do jego zakończenia należy powstrzymać się od współżycia. Nieleczona chlamydioza może powodować przewlekłe stany zapalne dróg rodnych, które w konsekwencji mogą prowadzić do niepłodności.

Opryszczka narządów płciowych

Bardzo zaraźliwa jest opryszczka narządów płciowych, która jest przenoszona drogą płciową. Do rozwoju objawów dochodzi kilka dni po zakażeniu lub w momencie osłabienia organizmu: przegrzania, przeziębienia, napięcia i stresu. Na błonie śluzowej narządów płciowych (również wewnątrz ciała) i w okolicy odbytu pojawia się zaczerwienienie i obrzmienie, któremu towarzyszy świąd i pieczenie. Potem powstają pęcherzyki z płynem surowiczym. Gdy pękają, tworzą się ranki.

Powiększone są węzły chłonne w pachwinach, mogą pojawić się dreszcze i stan podgorączkowy. Objawy ustępują zwykle po kilkunastu dniach, ale wirus pozostaje w organizmie i przechodzi w stan uśpienia (czeka na sprzyjające warunki do rozwoju). W leczeniu stosuje się doustnie lub miejscowo leki przeciwwirusowe, które łagodzą objawy i zmniejszają ryzyko nawrotów choroby.

Leczenie jest istotne zwłaszcza u ciężarnych – zaniedbanie go może powodować ciężkie powikłania u płodu w zaawansowanej ciąży.

Możliwe powikłania

W przypadku zauważenia jakichkolwiek objawów infekcji narządów intymnych, należy zwrócić się do ginekologa. Gdy zaniedbana bądź niewłaściwie leczona infekcja pochwy i sromu przejdzie w stan utajony, staje się szczególnie niebezpieczna. Przez błony śluzowe rozprzestrzenia się na dalsze odcinki dróg rodnych.

Najczęściej atakuje szyjkę macicy, gruczoł przedsionkowy, cewkę moczową i pęcherz. Kiedy obejmie jajowody –mogą powstawać zrosty, które mogą utrudniać zajście w ciążę, a nawet doprowadzić do niepłodności. Wiele kobiet zmaga się z problemem nawracających infekcji intymnych - wówczas oprócz leczenia ważna jest również zmiana nawyków higienicznych, suplementacji oraz odżywiania.

Autor: Elżbieta Dominik, „Moje Zdrowie"