Jak wygląda rehabilitacja po udarze? Czy możliwy jest powrót do pełnej sprawności?

Rehabilitacja po udarze jest szansą na przywrócenie pacjenta do życia zawodowego, społecznego, ale też umożliwia mu powrót do aktywności fizycznej. Wszystko uzależnione jest od tego, jak rozległy był udar, a także od wdrożonej formy terapii. Im wcześniej zostanie rozpoczęta rehabilitacja tym lepsze może dać efekty.

Rehabilitacja po udarze musi być zawsze indywidualnie dopasowana do potrzeb i stanu zdrowia danej osoby. Udar jest najczęstszą przyczyną ograniczeń sprawności osób po 40. roku życia, ale ważne, aby mieć świadomość, że może dotknąć również znacznie młodsze osoby.

Kiedy zacząć rehabilitację po udarze?

Rehabilitacja po udarze powinna być wdrożona jak najszybciej - wówczas jej efekty będą najlepsze. Dla wielu osób jest szansą na uniknięcie wózka inwalidzkiego, nawet jeśli jest on konieczny na pierwszym etapie powrotu pacjenta do sprawności. Pierwszym celem rehabilitacji jest zapobieganie powstawaniu odleżyn u unieruchomionych osób - to tzw. wczesna terapia, którą rozpoczyna się jeszcze w trakcie pobytu w szpitalu. Jeśli możliwa jest ich pionizacja, można rozpocząć właściwe leczenie.

W zależności od miejsca dotkniętego niedowładem lub spastycznością mięśni można stosować m.in. ortezy pozycjonujące kończynę. W przypadku kończyny górnej, stabilizator pozwala na utrzymanie wiotkiej ręki we właściwej pozycji, a co ważne można go stosować zaraz po udarze. Usztywnienie ma na celu utrzymanie ręki w ten sposób, aby mięśnie i układ nerwowy zachowały pamięć ruchową, co pozwala skutecznie zapobiegać spastyce poudarowej.

Wczesną rehabilitację niedowładów i porażeń umożliwia też tzw. tutor nadgarstka. Zapewniając właściwy ucisk działa przeciwobrzękowo, odciąża i stabilizuje nadgarstek, przywracając go do właściwej pozycji.

Jakich błędów należy unikać podczas rehabilitacji?

Rehabilitacja po udarze wymaga przede wszystkim cierpliwości, gdyż powrót do sprawności nie będzie natychmiastowy i wymaga sporego wysiłku. Nie powinno się jednak poddawać ciała zbyt dużym obciążeniom, ponieważ spastyczne mięśnie są podatne na silne skurcze. Ich rozciąganie na siłę może prowadzić do zerwania włókien mięśniowych. Wskazany jest również sen i odpoczynek, ponieważ w ich trakcie zmniejsza się napięcie mięśniowe. Ponieważ udar często powoduje niedowład i przykurcz kończyny górnej, nie należy doprowadzić do przeciążenia zdrowej ręki np. przez korzystanie z poręczy łóżka przy podnoszeniu się. Konsekwencją może być nieodwracalny odruch wyprostny. Częstym błędem jest także ściskanie piłeczki. Należy pamiętać, że nie jest to właściwe ćwiczenie, jeśli pacjent nie jest w stanie samodzielnie otworzyć dłoni, aby ją wziąć i odłożyć. Samo ściskanie wzmacnia dodatkowo napięcie mięśni.