Kolano piętą achillesową, czyli częste kontuzje kolan: urazy łękotki, uszkodzenie więzadeł, zwichnięcie rzepki, stłuczenia

Kontuzje i urazy kolana zdarzają się bardzo często. Dlaczego? Jest to największy i jeden z najbardziej złożonych pod względem budowy stawów człowieka, który każdego dnia musi znosić olbrzymie obciążenia.

Urazy kolana dotyczą przede wszystkim sportowców i osób aktywnych fizycznie. Szczególnie narażeni są na nie ci, którzy uprawiają kontaktowe dyscypliny jak: piłka nożna, siatkówka, koszykówka, piłka ręczna czy hokej. Jednak powszechne są one również wśród tenisistów, biegaczy oraz narciarzy i snowboardzistów.

Uszkodzenia w obrębie tego stawu zwykle są wynikiem uderzenia (np. w efekcie zderzenia z innym graczem) albo ruchów oraz związanych z nimi sił wykraczających poza fizjologiczny dla tej struktury zakres.

Kontuzje kolan – co szwankuje najczęściej?

Szczególnie podatne na uszkodzenia są łąkotki, czyli znajdujące się między powierzchniami stawowymi kości piszczelowej oraz udowej płytki z twardej, ale jednocześnie elastycznej chrząstki, które pełnią funkcję amortyzatorów.

Druga struktura często ulegająca kontuzjom to więzadła stabilizujące kolano, przy czym urazy mogą dotyczyć zarówno wiązadeł krzyżowych, jak i pobocznych. Na trzecim miejscu pod względem częstotliwości znajdują się urazy rzepki – trójkątnej kości współtworzącej staw.

Urazy łąkotki

W każdym kolanie znajdują się dwie łąkotki – przyśrodkowa oraz boczna, ale to ta pierwsza uszkadzana jest kilkukrotnie częściej. Dochodzi do tego zazwyczaj w wyniku nagłego prostowania stawu znajdującego się w częściowym zgięciu i rotacji lub też w czasie przeprostu.

Objawy uszkodzenia łąkotki:

• ból po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie kolana, który nasila się w czasie wysiłku lub bezpośrednio po nim,
• ograniczenie zakresu ruchomości kolana tzw. „zablokowanie" kolana,
• trzaski i przeskakiwania,
• obrzęk,
• uczucie „uciekania" kolana.

Uszkodzenia więzadeł

Ze względu na umiejscowienia pomiędzy dwoma długimi dźwigniami – kością piszczelową i udową – kolano jest wystawione na działanie dużych sił, stąd częste uszkodzenia więzadeł. Podatne jest na nie w szczególności więzadło krzyżowe przednie.

Do jego zerwania dochodzi zwykle na skutek masywnego urazu skrętnego lub w konsekwencji urazu bezpośredniego. Częste są także uszkodzenia więzadła pobocznego przyśrodkowego (piszczelowego).

Objawy uszkodzenia więzadeł:

• silny ból po urazie (w przypadku kontuzji więzadła pobocznego piszczelowego szczególnie odczuwalny w momencie wyginania kolana do środka),
• trzask słyszalny w momencie urazu (objaw wskazujący na uszkodzenie więzadeł krzyżowych),
• obrzęk, który rzadko występuje od razu, a najczęściej narasta w ciągu 6-24 godzin (objaw zerwania więzadła krzyżowego przedniego),
• uczucie „uciekania" kolana,
• narastający krwiak podskórny (siniak).

Zwichnięcie rzepki

To nic innego jak wysunięcie się rzepki z jej prawidłowego miejsca. Zwykle rzepka ulega zwichnięciu do boku. Może to być spowodowane urazem bezpośrednim (np. kopnięciem), bądź też pośrednim. Powrót rzepki na swoje miejsce zwykle następuje samoistnie. Może jednak wtedy dojść do oderwania fragmentów chrzęstno-kostnych, które „pływając" w stawie mechanicznie go blokują.

Objawy zwichnięcia rzepki:

• zazwyczaj wyraźnie czuje się przeskoczenie rzepki w kierunku bocznym,
• obrzęk, czyli powiększenie zarysu kolana wynikające z krwawienia wewnątrz stawu,
• ból, głównie po stronie przyśrodkowej kolana,
• ograniczenie ruchomości w stawie.

Stłuczenie kolana? A może już kontuzja?

Ta lista nie wyczerpuje wszystkich uszkodzeń na jakie narażony jest staw kolanowy. Poza wymienionymi powszechne są także:

• zwichnięcia stawu,
• urazy chrząstki,
• zapalenie
• przerwanie ścięgna.

Nie każdy uraz kolana oznacza jednak poważną kontuzję. Czasami jest to tylko stłuczenie, które mija po schłodzeniu, zastosowaniu maści o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym oraz unikaniu obciążenia.

Jeśli jednak po 2-3 dniach dolegliwości się nie zmniejszą albo wręcz nasilą – wskazana jest wizyta u ortopedy.