Kolostomia – co to jest, pielęgnacja, dieta przy kolostomii
Kolostomia to chirurgiczne wyprowadzenie światła jelita grubego na powierzchnię brzucha. Wykonuje się ją np. po wycięciu odbytnicy lub innego fragmentu jelita grubego, gdy niemożliwe jest wydalanie kału w naturalny sposób.
Kolostomia wykonywana jest najczęściej na końcowym odcinku jelita grubego – na esicy lub okrężnicy zstępującej (wtedy znajduje się po lewej stronie brzucha), rzadko – na okrężnicy wstępującej (stomia jest wtedy po prawej stronie brzucha) lub poprzecznej (w pobliżu linii środkowej brzucha).
Wskazaniem do wyłonienia kolostomii są m.in:
- nowotwory jelita grubego i odbytu,
- choroby zapalne jelit,
- choroba uchyłkowa jelita grubego,
- urazy miednicy małej i odbytu,
- powikłania radioterapii (przetoki odbytniczo-pochwowe, odbytniczo-pęcherzowe),
- wady wrodzone dolnego odcinka jelita grubego.
Tak jak inne rodzaje stomii, kolostomia może być czasowa lub stała. Jeśli konieczne jest usunięcie odbytnicy i odbytu, wówczas wytwarza się kolostomię na stałe.
Czytaj też: Stomia – co to jest, rodzaje stomii, rodzaje systemów stomijnych
Jeśli odbyt nie został wycięty, po jakimś czasie można połączyć zachowaną część jelita z odbytem i przywrócić ciągłość układu pokarmowego. Wszystko zależy od przyczyny, dla której wyłania się kolostomię, a także od dalszego przebiegu choroby i stanu chorego.
Jak wygląda kolostomia?
Prawidłowa kolostomia powinna być wilgotna, czerwona lub purpurowa i wystawać 0,5-1,5 cm ponad skórę. Nie jest unerwiona, dlatego dotykanie jej nie sprawia bólu.
Pielęgnacja kolostomii
Po wykonaniu kolostomii wszystkie treści jelitowe i gazy trafiają do worka stomijnego, który przykleja się do skóry brzucha wokół stomii. W przeciwieństwie do ileostomii, czyli stomii na jelicie cienkim, stolec jest częściowo uformowany, dzięki czemu łatwo jest uzyskać regularność wypróżnień – worek wystarczy wymieniać raz dziennie. Jeśli kolostomia została wyłoniona w początkowej części jelita grubego, treść jelitowa będzie bardziej płynna niż przy stomii na końcowym odcinku (główną funkcją jelita grubego jest wchłanianie płynów i elektrolitów i formowanie stolca).
Do wyboru są systemy stomijne jedno- lub dwuczęściowe. W jednoczęściowych worek jest trwale połączony z płytką klejącą, w dwuczęściowych worek można wymienić bez odklejania płytki z brzucha. Worki wyposażone są w filtr do odprowadzania gazów. Przy wymianie worka skórę wokół stomii należy oczyścić ciepłą wodą i przeznaczonymi do tego preparatami łagodzącymi podrażnienia i zwiększającymi przyczepność worka, i dokładnie osuszyć.
Płytka powinna przylegać dokładnie do skóry wokół stomii – w przeciwnym razie treść jelitowa może mieć kontakt ze skórą i działać na nią drażniąco. Dostępne są też preparaty uszczelniające przeznaczone dla stomików.
Stomia – worki do zbiórki moczu, cewniki, pasty stomijne
Kolostomia a dieta
Kolostomia nie wymaga przestrzegania specjalnych zaleceń dietetycznych – dieta powinna być urozmaicona i zbilansowana, aczkolwiek niektórzy stomicy muszą wyeliminować lub ograniczyć jedzenie pewnych pokarmów. Dotyczy to zwłaszcza produktów sprzyjających powstawaniu gazów, takich jak warzywa kapustne i strączkowe, cebula, por, kukurydza, napoje gazowane, piwo. Wskazane są za to fermentowane produkty mleczne – jogurt, kefir, maślanka. Ograniczeniu produkcji gazów sprzyjają też regularne posiłki, jedzenie z zamkniętymi ustami.
Czytaj też: Ileostomia – co to jest, pielęgnacja, dieta przy ileostomii
